.
رفلاکس چیست؟
غذایی که میخوریم از طریق لولهای به نام مری وارد معده میشود. در محل اتصال مری به معده، سازوکاری وجود دارد که بهطور طبیعی به عبور غذا به داخل معده کمک کرده و از بازگشت محتویات معده به مری جلوگیری میکند.
دیواره معده برای تماس با اسید و شیره معده ساخته شده است، اما پوشش مری مقاومت کمتری در برابر تماس مکرر با محتویات اسیدی معده دارد.
هنگامی که محتویات معده بهطور مکرر به داخل مری برگردند و باعث ایجاد علائم آزاردهنده یا آسیب مری شوند، به این وضعیت بیماری رفلاکس معده به مری گفته میشود.
علائم رفلاکس کداماند؟
دو علامت شناختهشده رفلاکس عبارتاند از:
علائم دیگری نیز ممکن است همراه رفلاکس دیده شوند:
- برگشت محتویات معده به دهان
- احساس تلخی یا ترشی در دهان
- آروغ زدن مکرر
- تهوع
- احساس گیر کردن غذا یا دشواری در بلع
- درد یا ناراحتی در ناحیه قفسه سینه
- در برخی افراد، سرفه یا علائم حلق و حنجره
رفلاکس چه مشکلاتی ایجاد میکند؟
رفلاکس میتواند کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد و باعث اختلال در خواب، غذا خوردن یا فعالیتهای روزمره شود.
در برخی افراد، تماس مکرر محتویات معده با مری میتواند باعث التهاب یا آسیب مخاط مری شود. تشخیص و درمان مناسب میتواند به کنترل علائم و کاهش احتمال بروز عوارض کمک کند.
چه عواملی میتوانند رفلاکس را تشدید کنند؟
عوامل تشدیدکننده در همه افراد یکسان نیستند. با این حال موارد زیر ممکن است در برخی افراد باعث ایجاد یا تشدید علائم شوند:
- خوردن وعدههای غذایی حجیم و پرخوری
- دراز کشیدن بلافاصله یا مدت کوتاهی پس از غذا
- اضافه وزن و چاقی
- غذاهای بسیار چرب در برخی افراد
- غذاهای تند در افرادی که با مصرف آنها دچار علامت میشوند
- قهوه، شکلات و سایر منابع کافئین در برخی افراد
- نوشیدنیهای گازدار
- مصرف دخانیات
- مصرف الکل
- برخی داروها و شرایط پزشکی
چگونه علائم رفلاکس را کاهش دهیم؟
- از پرخوری و وعدههای غذایی بسیار حجیم پرهیز کنید.
- بعد از غذا بلافاصله دراز نکشید.
- غذاهایی را که شخصاً باعث تشدید علائم شما میشوند شناسایی و محدود کنید.
- در صورت داشتن اضافه وزن، کاهش وزن میتواند به بهبود علائم کمک کند.
- از مصرف دخانیات پرهیز کنید.
- فعالیت بدنی منظم داشته باشید.
- در صورت وجود علائم شبانه، درباره اقدامات مناسب با پزشک خود مشورت کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر علائم مکرر یا آزاردهنده هستند، با اصلاح سبک زندگی برطرف نمیشوند یا نیاز مکرر به دارو دارید، بهتر است برای بررسی دقیقتر به پزشک مراجعه کنید.
وجود برخی علائم نیاز به توجه بیشتری دارد، از جمله:
- دشواری یا درد هنگام بلع
- گیر کردن غذا
- کاهش وزن ناخواسته
- استفراغ مکرر
- خونریزی گوارشی یا مدفوع سیاه
- علائم شدید، جدید یا رو به تشدید
درمان رفلاکس چگونه است؟
درمان رفلاکس بسته به شدت و دفعات علائم، شرایط بیمار و وجود یا نبود آسیب مری متفاوت است. اصلاح سبک زندگی یکی از بخشهای مهم کنترل بیماری است.
در صورت نیاز، پزشک ممکن است از داروهای کاهشدهنده اسید معده استفاده کند. داروهایی از خانواده مهارکنندههای پمپ پروتون مانند امپرازول، پانتوپرازول، ازومپرازول، رابپرازول و لانسوپرازول از جمله داروهایی هستند که ممکن است بر اساس شرایط بیمار تجویز شوند.
آیا جراحی برای درمان رفلاکس لازم است؟
بیشتر بیماران به جراحی نیاز ندارند. با این حال در برخی بیماران منتخب، پس از بررسی کامل و تأیید تشخیص، ممکن است درمان جراحی یا سایر روشهای ضدرفلاکس مطرح شود.
تصمیمگیری برای این روشها نیازمند ارزیابی دقیق توسط متخصص گوارش و در صورت لزوم انجام بررسیهای تکمیلی است.
رفلاکس قابل کنترل است
اصلاح سبک زندگی و درمان مناسب در بسیاری از بیماران میتواند علائم رفلاکس را بهخوبی کنترل کند. در صورت تداوم علائم یا وجود علائم هشدار، ارزیابی توسط پزشک اهمیت دارد.