آموزش بیماران
هپاتیت C چیست؟
آشنایی با هپاتیت C، راههای انتقال، علائم، روشهای پیشگیری و تشخیص
هپاتیت چیست؟
کبد بزرگترین اندام داخلی بدن است و وظایف مهمی مانند دفع سموم، ذخیره انرژی، کمک به مبارزه با عفونتها و مشارکت در فرآیند انعقاد خون را بر عهده دارد. التهاب و آسیب بافت کبد که میتواند در اثر عوامل ویروسی، برخی داروها، چاقی و تجمع چربی، الکل، سموم یا بیماریهای خودایمنی ایجاد شود، هپاتیت نام دارد.
هپاتیتهای ویروسی B و C از انواع مهم هپاتیت ویروسی هستند.
نکته مهم با رعایت اصول بهداشتی و پیشگیری از تماس با خون آلوده میتوان خطر ابتلا به هپاتیت C را کاهش داد.
هپاتیت C چگونه منتقل میشود؟
ویروس هپاتیت C عمدتاً از طریق تماس با خون آلوده منتقل میشود.
- تماس با خون آلوده
- استفاده مشترک از سوزن یا وسایل تزریق
- استفاده از وسایل غیراستریل در خالکوبی، تاتو یا اقدامات مشابه
- انتقال خون یا فرآوردههای خونی آلوده، بهویژه در شرایطی که غربالگری مناسب انجام نشده باشد
- برخی تماسهای جنسی پرخطر، بهویژه در صورت تماس با خون
توجه برای هپاتیت C واکسن در دسترس نیست؛ بنابراین رعایت اصول پیشگیری اهمیت زیادی دارد.
هپاتیت C از چه راههایی منتقل نمیشود؟
- دست دادن و در آغوش گرفتن
- استفاده مشترک از ظروف غذا مانند بشقاب، لیوان و قاشق
- سرفه و عطسه
- تماسهای معمول روزمره
- شیردهی معمول، مگر در شرایط خاص مانند وجود خونریزی یا زخم در نوک پستان
تماسهای معمول روزمره و استفاده از وسایل عمومی زندگی باعث انتقال هپاتیت C نمیشود.
راههای پیشگیری از هپاتیت C
- خودداری از استفاده مشترک از سوزن و وسایل تزریق
- رعایت اصول ایمنی هنگام تماس با خون توسط کارکنان مراکز درمانی
- اطمینان از استریل بودن وسایل تاتو، خالکوبی، پیرسینگ و اقدامات مشابه
- خودداری از استفاده مشترک از وسایل شخصی که ممکن است با خون تماس داشته باشند
- رعایت اصول پیشگیری در تماسهای جنسی پرخطر
وسایل شخصی از وسایل شخصی مانند تیغ، مسواک و سایر وسایلی که احتمال تماس آنها با خون وجود دارد بهصورت مشترک استفاده نکنید.
علائم هپاتیت C چیست؟
هپاتیت C در بسیاری از افراد ممکن است برای مدت طولانی بدون علامت باشد و گاهی در جریان آزمایشهای خون بهطور اتفاقی تشخیص داده شود.
تغییر در آنزیمهای کبدی نیز میتواند یکی از یافتههایی باشد که پزشک را به بررسی بیشتر هدایت کند.
در صورت بروز علائم، ممکن است موارد زیر دیده شوند:
- زردی پوست یا سفیدی چشم
- خستگی
- درد مفاصل
- خارش پوست
- درد عضلانی
- تیره شدن ادرار
نکته مهم هپاتیت C ممکن است سالها بدون علامت باقی بماند؛ تشخیص بیماری تنها بر اساس وجود یا نبود علائم امکانپذیر نیست.
هپاتیت C چگونه تشخیص داده میشود؟
- گرفتن شرح حال و ارزیابی توسط پزشک
- انجام آزمایش خون برای بررسی آنتیبادی علیه ویروس هپاتیت C
- در صورت نیاز، انجام آزمایشهای تکمیلی برای بررسی وجود ویروس در خون
- بررسی وضعیت و میزان آسیب کبد بر اساس نظر پزشک و با استفاده از روشهای مناسب
آزمایش خون یکی از مراحل اصلی بررسی و تشخیص عفونت هپاتیت C است.
در صورت ابتلا چه باید کرد؟
- برای بررسی وضعیت کبد و انتخاب روش مناسب درمان، تحت نظر پزشک متخصص باشید.
- از مصرف خودسرانه داروها و مکملها خودداری کنید.
- اصول بهداشتی لازم برای جلوگیری از تماس دیگران با خون را رعایت کنید.
- پیگیری منظم آزمایشها و توصیههای پزشک اهمیت زیادی دارد.
تشخیص و درمان را به پزشک بسپارید
در صورت داشتن عوامل خطر، نتیجه آزمایش غیرطبیعی یا نگرانی درباره هپاتیت C، برای ارزیابی دقیق و دریافت توصیه مناسب با پزشک مشورت کنید.