.
هموروئید یا بواسیر چیست؟
در قسمت انتهایی راستروده و کانال مقعد، بافتها و عروق خونی وجود دارند که به عملکرد طبیعی این ناحیه کمک میکنند. هنگامی که این بافتها متورم، بزرگ یا دچار افتادگی شوند، ممکن است علائمی ایجاد کنند که به آن هموروئید یا بواسیر گفته میشود.
افزایش فشار هنگام دفع، یبوست، زور زدن طولانی، اسهال مکرر، بارداری و بعضی عوامل دیگر میتوانند در ایجاد یا تشدید هموروئید نقش داشته باشند.
انواع هموروئید
علائم هموروئید
علائم هموروئید بسته به نوع و شدت آن متفاوت است و ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- خونریزی هنگام یا پس از دفع مدفوع
- مشاهده خون روشن روی مدفوع یا دستمال
- خارش یا تحریک اطراف مقعد
- درد یا ناراحتی در ناحیه مقعد
- تورم یا احساس برجستگی در اطراف مقعد
- بیرونزدگی بافت هنگام دفع
- در برخی موارد ترشح مخاط
چه عواملی احتمال هموروئید را افزایش میدهند؟
- یبوست و دفع مدفوع سفت
- زور زدن هنگام اجابت مزاج
- نشستن طولانیمدت روی توالت
- اسهال مزمن یا مکرر
- بارداری
- افزایش سن و تغییرات بافتهای نگهدارنده ناحیه مقعد
- اضافه وزن در برخی افراد
- عواملی که باعث افزایش مکرر فشار داخل شکم میشوند
هموروئید چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشک ابتدا درباره نوع علائم، مدت آنها، عادات دفع، رژیم غذایی، داروهای مصرفی و سابقه پزشکی سؤال میکند.
سپس ممکن است ناحیه مقعد معاینه شود و بر اساس شرایط بیمار، معاینه انگشتی یا بررسی با آنوسکوپ انجام شود.
در بعضی بیماران، بهخصوص در صورت وجود خونریزی یا سایر علائم نیازمند بررسی، ممکن است آزمایشها یا بررسی روده بزرگ از جمله کولونوسکوپی توصیه شود.
درمان هموروئید
درمان به شدت علائم، نوع هموروئید و شرایط بیمار بستگی دارد. در بسیاری از موارد، اصلاح عادات دفع و جلوگیری از یبوست بخش مهمی از درمان است.
اگر علائم ادامه پیدا کنند، پزشک ممکن است بر اساس شرایط بیمار از درمانهای دارویی، روشهای سرپایی یا در موارد منتخب از جراحی استفاده کند.
برای کاهش علائم چه کارهایی میتوان انجام داد؟
- از زور زدن هنگام دفع خودداری کنید.
- مدت طولانی روی توالت ننشینید.
- مصرف فیبر غذایی را بهتدریج افزایش دهید.
- مایعات کافی مصرف کنید، مگر اینکه پزشک محدودیت مایعات برای شما تعیین کرده باشد.
- فعالیت بدنی منظم داشته باشید.
- در صورت احساس نیاز به دفع، آن را برای مدت طولانی به تعویق نیندازید.
- نشستن کوتاهمدت در آب گرم ممکن است در بعضی افراد باعث کاهش ناراحتی شود.
درمانهای سرپایی
اگر هموروئید داخلی باعث خونریزی یا علائم مداوم شود و با درمانهای اولیه کنترل نشود، ممکن است پزشک روشهای سرپایی را پیشنهاد کند.
یکی از این روشها بستن هموروئید داخلی با حلقه لاستیکی (Rubber Band Ligation) است. انتخاب روش درمان بر اساس نوع و درجه هموروئید و شرایط بیمار انجام میشود.
آیا هموروئید نیاز به جراحی دارد؟
همه بیماران به جراحی نیاز ندارند. در موارد شدید، هموروئیدهای بزرگ یا افتاده، علائم مداوم یا در شرایطی که سایر روشهای درمانی مناسب نباشند، ممکن است پزشک درمان جراحی را پیشنهاد کند.
کنترل یبوست و اسهال
یبوست، مدفوع سفت، زور زدن هنگام دفع و همچنین اسهال مزمن میتوانند باعث تحریک ناحیه مقعد و تشدید علائم هموروئید شوند.
در صورت وجود یبوست یا اسهال مداوم، بهتر است علت آن بررسی و درمان شود. اصلاح رژیم غذایی، مصرف مناسب فیبر و مایعات و فعالیت بدنی میتوانند به تنظیم اجابت مزاج کمک کنند.
مواد غذایی حاوی فیبر
دریافت مناسب فیبر به نرمتر شدن مدفوع و کاهش نیاز به زور زدن هنگام دفع کمک میکند.
- حبوبات مانند عدس، نخود و لوبیا
- نان و غلات سبوسدار
- سبزیجات
- میوههای تازه
- مغزها و دانهها در صورت مناسب بودن برای رژیم غذایی فرد
افزایش فیبر بهتر است تدریجی باشد. در صورت نیاز، پزشک ممکن است مکملهای فیبر را نیز توصیه کند.
خونریزی مقعدی نیاز به توجه دارد
هموروئید یکی از علل شایع خونریزی مقعدی است، اما تنها علت آن نیست. تشخیص صحیح علت خونریزی و انتخاب درمان مناسب باید بر اساس شرایط هر بیمار انجام شود.
